Notitie: ‘Voetganger, we zijn het allemaal’

In de nieuwe notitie ‘Voetganger, we zijn het allemaal’ zet MENSenSTRAAT op bondige wijze uiteen hoe wij tegen (de belangen van) voetgangers aankijken. Wij merken dat mensen vaak een heel beperkt beeld hebben van wat een voetganger is. Zo is lopen meer dan een doelgerichte verplaatsing van A naar B. En zo omvat voetgangersveiligheid ook meer dan alleen verkeersveiligheid. De notitie is hier te downloaden.

 

Onze inbreng op het Voetgangerscongres

Op de jaarlijkse voet-conferentie op 13 oktober 2022 nam onze algemeen secretaris Rob Methorst de aanwezigen aan de hand van zijn proefschrift mee in een uitgebreide verkenning van het voetgangersdomein. Hij benadrukte dat vooral het gewone lopen en verblijven in woongebieden nog steeds onderbelicht is. Hierover heeft MENSenSTRAAT samen met Mobycon een inzending gedaan voor de loopaward.

Aan het eind van de presentatie door het CROW over woonerven benadrukten de aanwezigen bijna unaniem dat het woonerf een kansrijke oplossing is voor de toekomst.

Minister reageert op brief van MENSenSTRAAT

De Minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft op 16 december 2021 schriftelijk gereageerd op een brief van MENSenSTRAAT aan de Kamercommissie voor Infrastructuur en Waterstaat, over verkeersveiligheid en 15 km/uur-gebieden.

MENSenSTRAAT is blij met het antwoord van de Minister. Klik hier om de brief van de Minister te downloaden.

De Nationale Wandelmonitor 2021

Wandelnet heeft voor de vierde keer haar Wandelmonitor uitgegeven. Ook de versie van 2021 geeft een prima beeld van de mate waarin recreatief wandelen plaatsvindt in Nederland, wie er waar en hoe wandelen en hoe mensen dat beleven. Daarmee is het een belangrijke, aanbevelenswaardige bron van inzichten over wandelen. De Nationale Wandelmonitor is hier te downloaden.

Opgemerkt moet worden dat de Wandelmonitor een ‘bijsluiter’ behoeft:

– De Wandelmonitor heeft als doel om het wandelen, d.w.z. recreatief lopen, in het zonnetje te zetten en argumenten voor beleid op dit punt aan te dragen. Het rapport biedt een zo zonnig mogelijk beeld daarvan.

– De Wandelmonitor beperkt zich tot recreatief lopen; het ‘gewone’ utilitair lopen en verblijven komen niet aan de orde. Dat is een gemis omdat zo minder dan de helft van de voet-verplaatsingen aan de orde komt. Ook verblijf in de openbare ruimte, afgelegde kilometers en tijd die te voet in de openbare ruimte wordt doorgebracht, blijft onderbelicht. Utilitair lopen omvat van deur tot deur lopen voor andere dan recreatieve motieven, voor- en natransport te voet, beroepsmatige voetverplaatsingen, buitenlanders (toeristen, bezoekers) te voet en verblijven in de openbare ruimte.

– Recreatieve wandelaars vormen een specifieke groep mensen: ze zijn bovengemiddeld gezond, kunnen zich uitstekend te voet verplaatsen en kunnen veel beter dan gemiddeld omgaan met hinder en onveiligheid door het rijdende verkeer (incl. de fiets). Kinderen, ouderen, mensen met een fysieke of geestelijks handicap én mensen die absoluut geen zin hebben in lopen zijn in de groep recreatieve wandelaars sterk ondervertegenwoordigd. Samen vormen de niet-recreatieve wandelaars zo’n 60% van de te voet-gebruikers van de openbare ruimte.

– Hindernissen en risico’s waar (potentiële) voetgangers mee geconfronteerd worden, zoals verkeersonveiligheid, valongevallen, sociale onveiligheid, gebrek aan loop-vaardigheid, ongeschikte inrichting van de ruimte etc. komen in de Wandelmonitor weinig aan bod. Alleen pijnpunten voor het recreatief wandelen en de bevordering daarvan worden vermeld.

Gegevens over utilitair lopen en verblijven zijn o.a. te vinden in de publicatie ‘Exploring the Pedestrians Realm‘. In hoofdstuk 5 worden voor jaren tot en met 2017 dekkende indicaties gegeven over lopen en verblijven in de openbare ruimte.

Rob Methorst

Lobby voor hoogstens 15 km/uur in woonstraten

Onze partner “Dit is onze straat” ijvert al enige jaren voor hoogstens 15 km/uur in woonstraten zonder trottoir. Dat heeft geleid tot een belangrijk pleidooi in Verkeerskunde om geen straten meer te maken zonder veilige ruimte voor voetgangers en spelende kinderen. Wij hebben deze initiatieven ondersteund in een brief aan de Tweede Kamer Daarna zijn op onze vraag deze initiatieven ook ondersteund door de samenwerkende voetgangersorganisaties, VVN, Ruimte voor de Jeugd en Jantje Beton.

In de Commissievergadering van de Tweede Kamer hebben D66 en VVD de Minister gevraagd hier iets mee te doen. In een eerste reactie gaf de Minister aan het probleem niet te snappen.

We hebben opnieuw (na ons eerdere verzoek in 2017) de Verkeersveiligheidscoalitie van de ANWB uitgenodigd om zich ook in te zetten voor veilige ruimte voor voetgangers. Nog steeds worden de samenwerkende voetgangersorganisaties buitengehouden en ook in de nieuwe oproep aan het komende kabinet zijn bij de aandachtspunten voetgangers, stoep en trottoir afwezig.

Nieuwsbrief 16

Onze 16e Nieuwsbrief (september 2021) is hier te lezen.
Met onder andere aandacht voor:
– de online conferentie over een doorstart van Geef de Straat Terug,
– krachtenbundeling van voetgangers en
– een pleidooi van de directeur van de SWOV voor veilige voetgangersruimte in woonwijken.

Boek ‘Het Recht van de Snelste’ wint Brusseprijs

Thalia Verkade en Marco te Brömmelstroet hebben met hun boek Het recht van de Snelste de Brusseprijs 2021 gewonnen. De prijs voor het beste Nederlandstalige journalistieke boek wordt sinds 2006 door het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten toegekend. In haar rapport schrijft de jury onder meer: ‘Het boek biedt veel ongekende inzichten in verkeer en mobiliteit, stelt overtuigend de vraag hoe belangrijk mobiliteit eigenlijk is en suggereert daarop een antwoord.’

Meer info, en een link naar het volledige rapport van de jury, is te vinden op de website van het Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten.

Oproep MENSenSTRAAT: word lokaal actief

In het boek Het recht van de snelste van Thalia Verkade en Marco te Brömmelstroet heeft iedereen kunnen lezen dat de straat gedurende een reeks van jaren steeds meer het domein van de automobilisten is geworden. De sterkste verkeersdeelnemer heeft gewoon alle macht en de rest moet oppassen en inschikken.

Vroeger was dat anders: kinderen konden gewoon op straat spelen.

Ooit hebben wij besloten om de straat aan de auto gegeven. Nu kunnen wij beslissen om hem weer terug geven aan alle mensen. De straat teruggeven aan de mensen is niet anti-auto, maar pro-mens. De automobilist blijft welkom, maar alleen als gelijkwaardige gebruiker, net als voetgangers en fietsers.

De petitie van de Fietsersbond om de straat terug te geven aan de mens is inmiddels meer dan 4000 keer getekend. Maar hoe komen we verder? Hoe kunnen we de visie van Marco en Thalia, een menselijker straat, in praktijk brengen?

MENSenSTRAAT
Een van de organisaties die kennis heeft aangeleverd voor het boek was MENSenSTRAAT, in 2013 opgericht als protest tegen een dubieuze koerswijziging van VVN. Ter voorbereiding van hun boek spraken de auteurs Thalia en Marco met de oprichters. Dat leverde een pleidooi op voor een mensvriendelijke, veilige inrichting van de straat. Een straat waarin de auto minder dominant is. Een eerder nieuwsbericht op deze website gaf al aan dat de roep om een andere verkeersaanpak sterker wordt. Sinds de oprichting heeft MENSenSTRAAT met beperkte menskracht vooral landelijke lobby gevoerd voor meer veilige ruimte op straat om ontmoeten en gezonde mobiliteit, lopen en spelen weer mogelijk te maken.

Word lokaal actief en geef de straat terug aan de mensen!
Iedereen kan op lokaal niveau helpen om de inrichting van de straat te veranderen. Want de straat is van ons allemaal. Samen met je buren kun je kijken wat je kunt doen om te zorgen dat kinderen weer veilig op straat kunnen spelen. Je kunt beginnen met kleine stappen. Organiseer bijvoorbeeld een straatspeeldag – een dag waarop de straat weer van de mensen is. Dan kan iedereen ervaren hoe leuk dat is. Daarna kun je samen gaan kijken hoe je je eigen straat of buurt blijvend anders kan inrichten.

Eigenlijk is het net als met de Vierdaagse of met de tocht naar Santiago de Compostella. Het lijkt misschien langzaam te gaan, maar stapje voor stapje kun je uiteindelijk heel ver komen.

Je kunt ook wat groter denken dan je eigen buurt en actief aan de slag gaan om je eigen stad of dorp mensvriendelijk te maken. De gemeente gaat over de openbare ruimte en kan die dus ook anders inrichten. Overtuig ambtenaren, gemeenteraadsleden en uiteindelijk de wethouders dat het zoveel beter kan. Ook dat gaat stap voor stap.

Wil je meehelpen?
Dat kan. Wij zoeken mensen met én zonder specialistische kennis. Elke hulp is welkom. Meld je aan en geef aan wat je wel of niet wilt.

  • Je kan actief worden in een werkgroep, die de lokale initiatieven gaat ondersteunen en coördineren.
  • Je kan aangeven dat een lokaal aanspreekpunt wilt worden in een stad of regio.
  • Je kan actief worden om lokaal de politiek en de ambtenaren te overtuigen.
  • Je kan aangeven dat je wilt helpen om je eigen straat of omgeving mensvriendelijker te maken.
  • En natuurlijk kan je ook andere suggesties doen om mee te helpen.

We gaan aan de slag onder de paraplu van de landelijke stichting MENSenSTRAAT. Bedenk wel dat we onze lokale activiteiten nog aan het opbouwen zijn. We beginnen met kleine stappen, maar die kunnen wel groot worden. Lokaal en landelijk versterken elkaar.

Hoe aanmelden?
Stuur een mail naar info@mensenstraat.nl met je naam, woonplaats en telefoonnummer. Geef in die mail aan wat je aanspreekt en wat niet. Voor meer informatie kan je ook een mail sturen naar Rien Kooij van de werkgroep lokaal (mensenstraat-lokaal@outlook.com).

Proefschrift Rob Methorst: Verkenning voetgangersdomein

In het proefschrift Exploring the Pedestrians Realm: An overview of insights needed for developing a generatibve system approach to walkability heeft Rob Methorst samengevat en uitgewerkt wat hij gedurende zijn meer dan 30-jarige carrière op het terrein van voetgangersbeleid heeft geleerd. Met dit dikke proefschrift maakt hij zijn kennis kosteloos toegankelijk voor iedereen.

Lopen is een essentiële vorm van menselijke mobiliteit. In beleidsontwikkeling worden voetgangers echter grotendeels verwaarloosd. Het proefschrift verkent hoe het systeem voor voetgangers werkt en welke stappen autoriteiten kunnen doen om condities voor voetgangers, lopen en verblijven in de openbare ruimte te verbeteren. Het schetst een effectieve en rechtvaardige aanpak door het domein te herdefiniëren. Methorst combineert, positioneert, beoordeelt en borduurt voort op beschikbare informatie, data en statistieken.

Het proefschrift van Methorst is hier gratis te downloaden (PDF, 12MB).

Roep om andere verkeersveiligheidsaanpak wordt sterker

In de NRC verscheen op 28 augustus een artikel van hoogleraar Marco te Brömmelstroet en journalist Thalia Verkade (de Correspondent): ‘Kinderen moeten oppassen voor auto’s. En dat is niet normaal.’  Hierin roepen zij op tot een brede discussie over een structurele aanpak van verkeersveiligheid.

In het artikel bepleiten te Brömmelstroet en Verkade een inrichting van de publieke ruimte waarbij verkeersveiligheid voor kinderen en andere kwetsbaren als vanzelfsprekend is ingebakken. Een inrichting allereerst voor mensen in plaats van voor gemotoriseerd verkeer. Eerder schreven te Brömmelstroet en Verkade over dit onderwerp al het boek ‘Het Recht van de Snelste’.

Voor MENSenSTRAAT zijn deze publicaties een belangrijke steun in de rug. Sinds onze oprichting in 2013 zetten wij ons in voor inclusieve mobiliteit, waarbij kinderen, ouderen en andere kwetsbaren (die samen de helft van de bevolking uitmaken!) ruim baan krijgen. Ook hebben wij er steeds op gewezen dat het begrip ‘verkeersslachtoffer’ vaak te beperkt wordt gedefinieerd. Niet alleen de doden en gewonden zijn slachtoffer, maar ook de mensen die door de dreiging van het gemotoriseerde verkeer van de straat worden verdrongen.

De traditionele aanpak van verkeersveiligheid, zoals VVN die nastreeft, lijkt in Nederland nog altijd leidend te zijn. Daarbij wordt het door auto’s beheerste verkeerssysteem als uitgangspunt genomen, en wordt kwetsbare verkeersdeelnemers geleerd zich aan te passen. Maar Nederland verdient beter.  

In het NRC-artikel kwam ook de teloorgang van de brede fusie-organisatie 3VO met de expertise voor een andere aanpak nog even langs, die VVN uit het geheugen probeert te wissen.

Maar een alternatief voor wat VVN vergeet gloort. Een aanpak van verkeersveiligheid die begint bij veilige en uitnodigende ruimte bij de voordeur en die tot lopen en fietsen uitnodigt.

De petitie Geef De Straat Terug van de Fietsersbond met steun van een aantal relevante belangenorganisaties kan de basis daarvoor vormen.

MENSenSTRAAT is er klaar voor om hieraan substantieel bij te dragen, als VVN het zich ten onrechte toegeëigende subsidiedeel, verkregen als 3VO, teruggeeft. En zo de fusie netjes afrondt.

Rapport SWOV: Voetgangersveiligheid

De SWOV publiceerde deze maand het rapport Voetgangersveiligheid – Verkenning van onveiligheid, oorzaken en beleidsmogelijkheden. Hierin verkennen de auteurs R. Methorst en J.P. Schepers welke kennis en gegevens over voetgangersveiligheid (verkeersongevallen en valincidenten in de openbare ruimte) beschikbaar zijn, welke mogelijke oplossingsrichtingen er zijn en welke belangrijke kennisleemten er zijn, gezien de behoefte om voetgangersveiligheidsbeleid te ontwikkelen. Een samenvatting van het rapport is te vinden op de website van de SWOV. Het volledige rapport is hier ook te downloaden.

Voetgangersveiligheid
Verkenning van onveiligheid, oorzaken
en beleidsmogelijkheden
Uitgave: SWOV, 2020
Auteurs: Schepers, J.P.; Methorst, R.

Internationale samenwerking binnen IFP

Kort na onze oprichting in 2013 zijn wij lid geworden van de International Federation of Pedestrians IFP. Daarbij stappen wij weer in de voetsporen van de eerdere Voetgangersvereniging.
In het najaar van 2019 ontvingen we als Nederlandse partner tijdens de internationale voetgangersconferentie Walk21 in Rotterdam onze wereldwijde partners van de IFP.
Walk21 is een kleine internationale organisatie onder leiding van Jim WALKER, die periodiek de internationale congressen organiseert. Ook heeft Walk21 het Charter for Walking ontwikkeld dat door MENSenSTRAAT in Nederland is geïntroduceerd. Walk21 is ook weer lid van de IFP.

Lobby
De belangrijkste activiteit van de IFP is lobby voor betere voorzieningen voor de voetganger. Om daar een voorbeeld van te geven hier de presentatie (8 min) van IFP voorzitter Geert van Waeg in Stockholm tijdens de WHO ministersconferentie over verkeersveiligheid. Aan het eind werd de Stockholm verklaring aangenomen waarin o.a. werd opgeroepen om meer werk te maken van verkeersveiligheid en om bijvoorbeeld 30 km/uur als maximumsnelheid in de bebouwde kom te realiseren.

Ook de SWOV
Op de site het Strategisch Plan Verkeersveiligheid benadrukt directeur Peter van der Knaap van de SWOV het belang van “een ‘safe system’ met speciale aandacht voor kinderen, ouderen en kwetsbare verkeersdeelnemers zoals voetgangers en fietsers: Verbind verkeersveiligheid met leefbaarheid, duurzaamheid, ruimtelijke ordening, betaalbare mobiliteit en inclusiviteit.” Wij kunnen ons daarin goed vinden, net als in de nadruk die de SWOV legt op een betere infrastructuur en verkeershandhaving (op alcohol en te hard rijden).

Geert van Waeg leidt het IFP-overleg in oktober 2019. Op de voorgrond onze afvaardiging Peter Jonquiere en Janneke Zomervrucht.

Persbericht: Mooi, een Platform voor lopen, maar wat is er met de voetgangersvereniging gebeurd?

PERSBERICHT

Delft, zondag 6 oktober 2019

Mooi, een Platform voor lopen, maar wat is er met de voetgangersvereniging gebeurd? Op 9 oktober wordt tijdens WALK21 het Platform Ruimte voor Lopen gepresenteerd. MENSenSTRAAT is hierin een van de partners en steunt van harte dit initiatief. Helaas is het vooralsnog vooral gericht op meer lopen (voor wie die keuze heeft) en de maatschappelijke voordelen van lopen. Het heeft nog nauwelijks aandacht voor veilige ruimte en noodzakelijke voorzieningen voor alle soorten voetgangers, van jong tot oud. De kleine vrijwilligersorganisatie MENSenSTRAAT komt op voor de belangen van de brede, heel diverse groep van mensen te voet, die van de straat gebruik (willen) maken. Bijvoorbeeld voor kinderen en ouderen is de straat steeds minder aantrekkelijk geworden. Wij hopen dat dit aspect ook onderdeel zal worden van het Platform. Professionele belangenbehartiging hiervoor ontbreekt jammerlijk, terwijl die er wel degelijk is geweest.

Er waren zo’n twintig jaar geleden twee kleinere voetgangersorganisaties: Kinderen Voorrang en de Voetgangersvereniging. Gestimuleerd door het Ministerie fuseerden zij met het grotere VVN tot 3VO: een nieuwe organisatie met nieuwe statuten, met oog voor duurzaam veilige inrichting voor de voetganger en inclusieve mobiliteit. Bij de twee kleinere partners werkten samen zo’n 20 medewerkers, en zij brachten bij de fusie menskracht, expertise en hun bescheiden (samen een/zesde) subsidiedeel in. Aanvankelijk werd de brede doelstelling nagestreefd, maar al ras werd 3VO weer omgedoopt in VVN en verlegde deze weer steeds meer de focus naar voornamelijk gedragscampagnes. Er was geen aandacht meer voor veilige loopruimte en andere vormen van inrichting en regelgeving ten gunste van de voetganger.

Dit was aanleiding voor de oprichting van MENSenSTRAAT, een vrijwilligersorganisatie die in zes jaar onmiskenbaar een plaats heeft verworven op het snijvlak van verkeersveiligheid en openbare ruimte. Dit jaar worden bij VVN de statuten geheel gewijzigd, en is er geen spoor meer over van het oorspronkelijke 3VO. De professionele belangenbehartiging voor de voetgangers is hiermee definitief verdwenen.

OPROEP:
Wij roepen politiek en overheid op om te zorgen voor een evenwichtige toekomst van Ruimte voor Lopen door de eerdere bescheiden voetgangersgelden voor belangenbehartiging voor verkeersveilige ruimte weer terug te laten komen. Wij zijn klaar om over de uitwerking hiervan met het Ministerie van gedachten te wisselen.